Zakat i Saum

Jałmużna prawem przepisana stanowi, w pojęciu muzułmańskim, rodzaj oczyszczenia z „nieczystych” dóbr tego świata. Można zdobywać i korzystać z tych dóbr, pod warunkiem jednak, że się je oczyści, prze­kazując je częściowo Bogu, tzn. współbraciom społe­czności muzułmańskiej. Te zgromadzone dobra zwierzchnik społeczności muzułmańskiej względnie państwa powinien rozdzielić, za pośrednictwem swo­ich delegatów, pomiędzy biednych, zadłużonych, uda­jących się dobrowolnie na „wojnę świętą” podróż­nych, w ogóle na cele dobroczynne i społeczne.mo słowo zakat oznacza w pierwszym rzędzie „oczy­szczenie”. O tej jałmużnie mówi się też w Koranie, bardzo do niej zachęcając i obiecując za to wielką nagrodę w życiu przyszłym. Jest jeszcze drugie sło­wo na oznaczenie „jałmużny dobrowolnej” — sada-ka, często używane w Koranie. Różnica między tymi dwoma terminami początkowo nie była wyraźna, do­piero później, kiedy zostało wypracowane prawo mu­zułmańskie, oddzielono wyraźnie te dwa pojęcia. W każdym razie te same grupy ludzi są uprawnione do korzystania z jednej jałmużny jak i z drugiej. Jasno jest przepisana jałmużna w wersecie 12, Sury LVII (i następnym):„O wy, którzy wierzycie! Kiedy się naradzacie potajemnie z Posłańcem, to poprzedźcie tę waszą tajną naradę jałmużną. To jest lepsze dla was i bardziej czyste. A jeśli nie znajdziecie środków, to, zaiste, Bóg jest przebaczający, litościwy!” Jałmużna przypadała na każdego muzułmanina, zdrowego na ciele i duchu, posiadającego jakiś mają­tek, lub określony dochód roczny; minimum dochodu, od jakiego przypadał podatek, było wyraźnie wyzna­czone. Chodziło więc o podatek, a raczej rodzaj „dzie­sięciny” pobierany od dochodów ludzi bogatych w ce­lu rozdzielenia go pomiędzy będących w potrze­bie; był to więc obowiązek solidarności społecznej względem członków społeczności muzułmańskiej.Z czasem zakat stracił charakter „miłosiernej ofia­ry”, a stał się zwykłym podatkiem. Jeśli chodzi o „jałmużnę dobrowolną” — sadaka, to była ona nadal bardzo praktykowana i powszechna. Jedną z jej waż­nych postaci, od dawna znanych, było przekazywanie całkowite dochodów z jakichś nieruchomości na u­trzymanie „pobożnych fundacji”, lub budowę „in­stytucji użyteczności publicznej” — wakj, habus, jak meczety, szpitale, szkoły, łaźnie itp. Te darowizny oddały wielkie usługi islamowi i zyskały mu sławę. Tradycja tych wakfów czy habusów utrzymuje się do dnia dzisiejszego, tak iż istnieją w poszczególnych państwach muzułmańskich odpowiednie ministerstwa.Saum-Tradycja postu sięga prawdopodobnie jeszcze o-kresu przed islamem w Mekce. Wydaje się, że islam przejął zwyczaj postu od Żydów i chrześcijan. W su­rach mekkańskich nie mamy jeszcze wyraźnie głoszo­nego postu, natomiast dowiadujemy się z tradycji, że 2-gi rok hidżry był tutaj decydujący, jeśli chodzi o ustanowienie postu w miesiącu ramadanie, kiedy to nastąpiło zerwanie przyjaznych stosunków pomiędzy Żydami a Muhammadem. Wybór ramadanu na mie­siąc postu tłumaczy się m. in. tym, iż dawni Arabo­wie uważali miesiąc ramadan za miesiąc święty. Pod­stawowa zasada postu jest wyrażona w Koranie, w surze II (ww. 179—181); post obowiązuje muzułma­nina w miesiącu ramadanie, za wyjątkiem chorych i podróżnych, którzy mogą się zwolnić z postu za odpowiednią rekompensatą.Najważniejsze warunki dla ważności postu są na­stępujące: Przed świtem każdego dnia, w* miesiącu postu, należy sformułować intencję postu; kobieta nie powinna znajdować się w stanie nieczystości, jak to określa prawo. Jest absolutnie zabronione wszelkie jedzenie, picie, palenie itd., zabronione jest wszelkie upuszczanie krwi czy też stawianie baniek, poddawa­nie się podnieceniu seksualnemu. Jeśli jednak ktoś zje coś przez nieuwagę, to nie oznacza to przerwa­nia postu.Post powinien być utrzymywany rygorystycznie od wschodu do zachodu słońca. Potem wierny może zjeść lekki posiłek, a drugi przed rozpoczęciem postu rano. Pod koniec dnia, po zakończeniu postu, wierny powinien złożyć podziękowanie Bogu oraz recyto­wać odpowiednie partie Koranu.Ten kto nie wypełnia obowiązku postu jest uważa­ny za niewiernego; a kto się z niego zwalnia bez waż­nej przyczyny, ten może być uwięziony. Post rozpo­czyna się z chwilą pojawienia się księżyca w nowiu w miesiąciu ramadanie, co zwiastują dwaj wiarygo­dni świadkowie, lub zarządza kadi, lub jakaś inna władza do tego upoważniona. Sygnał o rozpoczynają­cym się poście jest różnie podawany, w zależności od kraju, najczęściej teraz wystrzałem armatnim, ale również przez wywieszenie sztandaru na minare­tach.Według powszechnie przyjętej opinii, post przede wszystkim w miesiącu ramadanie, stanowi najlepszą pokutę za wszystkie przewinienia popełnione w ciągu całego roku.Podczas miesiąca postu wierni dodają jeszcze do pięciu modlitw codziennych, modlitwę dwudziestu rak’a, odprawianą każdego dnia wieczorem, pod prze­wodnictwem imama. Przerwanie postu, zakończenie ramadanu, ma miejsce pierwszego dnia miesiąca szawwalt uroczyście i bardzo radośnie obchodzone, jest jednym z dwóch wielkich świąt muzułmańskich, jakie mają miejsce w ciągu roku. Jest to: id al-jitr — „święto przerwania (postu)”, lub id as-saghir — „małe święto”, w przeciwstawieniu do „wielkiego święta” — id al-kabir, które się obchodzi w czasie pielgrzymki. To święto przerwania postu jest obcho­dzone bardzo uroczyście; obejmuje ono modlitwę na wolnym powietrzu, przed którą powinno się rozdzie­lić biednym „jałmużnę przerwania postu” — zaknt al-jitr, bądź też pięć racji pożywienia dla każdegoczłonka rodziny.Oprócz tego postu w miesiącu ramadan, który jest rygorystycznie przepisany prawem, post jest obo­wiązujący w pewnych przypadkach, kiedy np. wier­ny nie pościł z jakichś przyczyn całego miesiąca ra­madan; na uproszenie deszczu, obok innych cere­monii; jako „pokuta wielka” — kajjara, co obejmo­wało aż dwa miesiące postu, kiedy np. został przer­wany post ramadanu przez stosunki seksualne, i je­szcze w innych przypadkach.Zwolnieni od postu są ludzie starzy i chorzy, w za­mian za jałmużnę pokutną, kobiety brzemienne i kar­miące, też w zamian za jałmużnę, podróżni, którzy wyruszyli w podróż przed wschodem słońca, ci, któ­rzy wykonują ciężką pracę. Zabroniony jest post w okresie dwóch wielkich świąt, w przypadku niebez­pieczeństwa; muzułmanin nie powinien też pościć w piątki, soboty i niedziele.Prawnicy muzułmańscy przywiązywali wielką wa­gę do przepisów odnoszących się do postu i bardzo drobiazgowo je opracowali. Jeśli np. ktoś nie był w stanie pościć dwóch miesięcy, za karę przerwania po­stu w ramadanie, to powinien wykupić niewolnika, lub żywić 60 biednych.

[Głosów:1    Średnia:4/5]

Comments

comments