Pismo święte i tradycja

Chrześcijaństwo pojawiło się w historii początkowo jako jedna z sekt żydowskich, wskutek czego w jego organizacji i doktrynie znalazło się wiele elementów i cech religii judaistycznej. Dosyć wcześnie jednak, bo już około połowy II wieku, w miejsce żydowskiej Tory (Pięcioksięgu Mojżesza) i faryzejskiego prawa przyjęło się „prawo Chrystusowe” {lex Christi), które niebawem i niepostrzeżenie zostało przekształcone w „prawo kościoła” (lex ecclesiae). Zmiana ta pociągnę­ła za sobą istotne przeobrażenia nie tylko organiza­cyjne, ale i doktrynalne. Religia judaistyczna bowiem koncentrowała się wokół samych ksiąg świętych i ich przepisów rytualnych, chrześcijaństwo zaś za swój ośrodek przyjęło instytucję kościoła. W okresie prze­śladowań bowiem i w czasie wielkich sporów doktry­nalnych wybijała się w świadomości chrześcijan na plan pierwszy troska o zachowanie wspólnoty wszyst­kich gmin i wszystkich wiernych. Tę zaś można było utrzymać i wzmocnić tylko przez skupienie się wokół idei instytucji kościoła oraz tradycji, czyli „pamięci lego, jak nauczali apostołowie”. W czasie sporów de­cydującym argumentem było odwołanie się doświadków tradycji apostolskiej”. Na tym argumencie opierała się też przodująca rola „gmin apostolskich” w ówczesnym kościele.Z czasem jednak pojęcie tradycji ulegało istotnym przekształceniom: na Zachodzie przez tradycję za­częto rozumieć to, czego nauczał kościół rzymski, a na Wschodzie to, w co wierzono i jak postę­powano w najstarszych gminach: jerozolimskiej, an­tiocheńskiej, efeskiej, aleksandryjskiej i innych. Nie przestawano jednak mówić o „tradycji apostolskiej” w przekonaniu, że to, czego nauczano w wymienio­nych gminach, było zgodne z nauczaniem apostołów. Za świadków tej tradycji uznawano nie tylko „gminy apostolskie”, ale również pewne osoby, a zwłaszcza ich pisma, które przechowywano, czytano i komen­towano na zebraniach. Na pierwszym planie znajdo­wały się niektóre z pism, jakie później weszły do kanonu ksiąg świętych. Proces kształtowania tego ka­nonu jednak trwał bardzo długo. Wprawdzie już w najwcześniejszym okresie uznawano pewne księgi za święte i odczuwano potrzebę stworzenia ich zbioru, ale przez bardzo długi czas nie było jasne, jakie pis­ma należy do niego włączyć. Spory na ten temat trwały jeszcze w III, IV i V wieku. Ostatecznie kanon bi­blijny Starego i Nowego Testamentu został ogłoszony dopiero na soborze trydenckim (1545—1563). Wśród ksiąg Starego Testamentu, zgodnie z tradycją żydow­ską, wymieniono 45 ksiąg. Do Nowego Testamentu zaś wliczono 27 ksiąg. Są to:Ewangelia według Mateusza.Ewangelia według Marka.Ewangelia według Łukasza.Ewangelia według Jana.Dzieje Apostolskie.Czternaście listów Pawiowych.Dwa listy Piotra.Trzy listy Jana.List Jakuba.List Judy.Apokalipsa, czyli Objawienie Janowe.Obok pism kanonicznych, z których pewne jeszcze w II wieku nie były uznane za święte, w gminach przechowywano i czytano wiele innych, którym przy­pisywano szczególne znaczenie jako „świadkom tra­dycji apostolskiej”. Były wśród nich tzw. później pi­sma „apokryficzne” oraz takie jak:List Klemensa, biskupa rzymskiego, napisany pod koniec I wieku.Siedem listów Ignacego, biskupa Antiochii, na­pisanych przed 110 rokiem, a skierowanych do roz­maitych gmin i do biskupa Polikarpa.List Barnaby napisany około 130 roku, błędnie przypisywany Barnabie, towarzyszowi Pawła apostoła.Pismo Papiasza, biskupa Hierapolis we Frygii, z około 130 roku. Zachowane jego fragmenty dają obraz wiary pierwszych chrześcijan w rychłe nadej­ście królestwa bożego i koniec świata.List Polikarpa, biskupa Smyrny, napisany około 150 roku, skierowany do wiernych gminy Filippy w Macedonii. Według świadectwa Hieronima (IV wiek) list ten jeszcze za jego czasów był czytany i komen­towany na zebraniach chrześcijan jako księga święta.„Nauka dwunastu apostołów” (Didache), powsta­ła około 150 roku, zawiera przepisy dotyczące wiary i moralności. Przez długi czas pismo to było czytane jako księga święta.7. „Pasterz” Hermasa, którego starsze części mogły powstać na początku, a całość w połowie II wieku. Pismo to ma charakter ludowy, rzuca światło na obli­cze religijno-moralne niektórych gmin tego czasu. Było uważane za księgę świętą nawet przez wybit­nych pisarzy kościelnych, jak Ireneusz, Tertulian, Orygenes. Ponadto u późniejszych pisarzy kościel­nych, zwłaszcza u Euzebiusza, Hipolita, Nowacjana, Cypriana, Orygenesa, zachowały się wzmianki i wy­jątki z szeregu innych pism tego okresu.

[Głosów:1    Średnia:5/5]

Comments

comments